ΚΩΛΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΓΑΜΟΥ

(κωλύματα = εμπόδια που επιφέρουν την απαγόρευση γάμου)

Ο τέταρτος γάμος

Απαγορεύεται ο τέταρτος γάμος. Στο βαθμό-κατάταξη των γάμων (δηλ. αν ένας γάμος είναι ο 1^ος, ο 2^ος κ.λπ. που συνάπτει κάποιος), βάσει της υπ’ ἀριθμ. 2320/1982 Συνοδικής Εγκυκλίου, θα πρέπει να προσμετρώνται “άπαντες οι τελεσθέντες προηγουμένως και νομίμως λυθέντες γάμοι, είτε θρησκευτικοί, είτε πολιτικοί, είτε οποιουδήποτε άλλου δόγματος”. Οπότε, ακόμη και αν κάποιος έχει τελέσει τρεις πολιτικούς γάμους, δεν έχει την δυνατότητα να συνάψει θρησκευτικό γάμο.

Σε περίπτωση ανασύστασης γάμου, για την Εκκλησία δεν θεωρείται νέος γάμος και δεν προσμετράται, ενώ προσμετράται ως νέος γάμος για την Πολιτεία. Επίσης, σε περίπτωση που ο τελεσθείς γάμος έχει ακυρωθεί, δεν προσμετράται στον βαθμό του γάμου.

Συγγένεια εξ αίματος

Εκτός από την αυτονόητη απαγόρευση του γάμου μεταξύ συγγενών σε ευθεία γραμμή προς τα άνω (γονείς-παπούδες-προπαπούδες κ.ο.κ) και προς τα κάτω (τέκνα-εγγόνια-δισέγγονα κ.ο.κ), και την απαγόρευση σε πλάγια γραμμή 2^ου βαθμού (αδέλφια), η απαγόρευση αφορά και τους συγγενείς 3^ου και 4^ου βαθμού, δηλαδή:

- Απαγορεύεται ο γάμος

- μεταξύ θείων και ανηψιών

- μεταξύ μεγάλων θείων και μικρανηψιών

- μεταξύ πρώτων εξαδέλφων

- Δεν υπάρχει κώλυμα

- μεταξύ δεύτερων θείων και δεύτερων ανηψιών (5^ος βαθμός)

- μεταξύ δεύτερων εξαδέλφων (6^ος βαθμός)

Διευκρινίζεται ενδεικτικώς ότι ο μικρανηψιός κάποιου είναι ο εγγονός του αδελφού του ή της αδελφής του, ενώ αυτός είναι ο μεγάλος θείος του μικρανηψιού. Ο δεύτερος ανηψιός κάποιου είναι το παιδί του πρώτου εξαδέλφου του ή της πρώτης εξαδέλφης του, ενώ αυτός είναι ο δεύτερος θείος του δεύτερου ανηψιού.

Συγγένεια εξ αγχιστείας

Η συγγένεια εξ αγχιστείας δημιουργείται με την τέλεση ενός γάμου και αναπτύσει συγγένεια μεταξύ του ενός συζύγου και των εξ αίματος συγγενών του άλλου συζύγου. Το κώλυμα γάμου δημιουργείται εφόσον λυθεί ο γάμος (με διαζύγιο), και απαγορεύει στον πρώην σύζυγο να παντρευτεί οποιονδήποτε από τους συγγενείς εξ αίματος της πρώην συζύγου σε ευθεία γραμμή, και σε πλάγια γραμμή έως τον 3^ο βαθμό, δηλαδή:

- Απαγορεύεται ο γάμος του πρώην συζύγου

- με την μητέρα της πρώην συζύγου

- με την γιαγιά ή την προγιαγιά της πρώην συζύγου

- με την αδελφή της πρώην συζύγου

- με την θεία της πρώην συζύγου

- με την ανηψιά της πρώην συζύγου

- με το τέκνο της πρώην συζύγου που είχε αποκτήσει από προηγούμενο γάμο

- με το εγγόνι ή το δισέγγονο της πρώην συζύγου που είχε αποκτήσει από προηγούμενο γάμο

Αναλόγως απαγορεύεται ο γάμος της πρώην συζύγου με τους αντίστοιχους συγγενείς του πρώην συζύγου.

Το κώλυμα δεν ισχύει για τα παιδιά και τα εγγόνια που θα γεννηθούν από τυχόν νέους μεταγενέστερους γάμους των πρώην συζύγων.

Συγγένεια εκ καταχρηστικής αγχιστείας

Η συγγένεια εκ καταχρηστικής αγχιστείας δημιουργείται με την τέλεση ενός γάμου και αναπτύσει συγγένεια μεταξύ των εξ αίματος συγγενών του ενός συζύγου και των εξ αίματος συγγενών του άλλου συζύγου. Κώλυμα γάμου δημιουργείται για τους συγγενείς έως τον 2^ο βαθμό της μίας πλευράς με τους συγγενείς έως τον 2^ο βαθμό της άλλης πλευράς. Το κώλυμα ισχύει όχι μόνο όσο υφίσταται ο γάμος αλλά και μετά την λύση του (με διαζύγιο).

Σύμφωνα με το κώλυμα:

- Απαγορεύεται ο γάμος οποιουδήποτε από

- τους γονείς του συζύγου

- τους παπούδες/γιαγιάδες του συζύγου

- τα αδέλφια του συζύγου

- τα τέκνα από πρoηγούμενο γάμο του συζύγου

- τα εγγόνια από πρoηγούμενο γάμο του συζύγου

- με οποιονδήποτε από

- τους γονείς της συζύγου

- τους παπούδες/γιαγιάδες της συζύγου

- τα αδέλφια της συζύγου

- τα τέκνα από πρoηγούμενο γάμο της συζύγου

- τα εγγόνια από πρoηγούμενο γάμο της συζύγου

Το κώλυμα ισχύει και μετά την λύση του γάμου, αλλά δεν ισχύει για τέκνα και εγγόνια που θα γεννηθούν από ενδεχόμενο νέο μεταγενέστερο γάμο του καθενός από τους πρώην συζύγους.

Λόγω του κωλύματος αυτού γίνεται φανερό ότι δύο αδέλφια δέν μπορούν να παντρευτούν δύο άλλα αδέλφια, ακόμη και αν οι υποτιθέμενοι δύο γάμοι γίνουν μαζί ταυτόχρονα. Μπορεί να γίνει ο ένας γάμος, ο οποίος όμως λόγω του κωλύματος αποκλείει τον άλλο γάμο.
Ωστόσο, δύο αδέλφια μπορούν να παντρευτούν δύο πρώτα εξαδέλφια.

Το κώλυμα της καταχρηστικής αγχιστείας δεν ισχύει για τον πολιτικό γάμο.

Πνευματική συγγένεια

Απαγορεύεται ο γάμος:

- του αναδόχου (νονού) με την βαπτισμένη

- του αναδόχου (νονού) με την μητέρα του/της βαπτισμένου/νης

Αναλόγως ισχύει κώλυμα και για την ανάδοχο (νονά).

Αυτοί που βαπτίσθηκαν από το ίδιο πρόσωπο (δηλ. έχουν κοινό ανάδοχο), δεν έχουν κώλυμα να συνάψουν γάμο μεταξύ τους.

Διαφορετική θρησκεία ή άλλο χριστιανικό δόγμα

Απαγορεύεται ο γάμος με πιστό άλλης θρησκείας. Κατ’ οικονομία επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η τέλεση γάμου με ετερόδοξο χριστιανό του οποίου το δόγμα τελεί βάπτισμα στο όνομα της Αγίας Τριάδος (καθολικοί, προτεστάντες, αγγλικανοί, μονοφυσίτες κ.α.).

Υιοθεσία

Απαγορεύεται ο γάμος

- του υιοθετημένου τέκνου με τον θετό γονέα

- του υιοθετημένου τέκνου με τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονα του θετού γονέα

Το κώλυμα διατηρείται και μετά την λύση της υιοθεσίας.

Αναγνώριση τέκνου

Για τα εξ αναγνωρίσεως τέκνα ισχύει ό,τι ισχύει και για τα κανονικά τέκνα του πατέρα ο οποίος έκανε την αναγνώριση.

Ηλικία

Δεν επιτρέπεται ο γάμος σε ανήλικο (δηλ. που δεν έχει συμπληρώσει το 18^ο έτος). Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται μετά από άδεια δικαστηρίου το οποίο κρίνει αν υπάρχει σπουδαίος λόγος (π.χ. εγκυμοσύνη, μακροχρόνιος δεσμός). Η συγκατάθεση ή μη των γονέων (ή αυτών που ασκούν την επιμέλεια του ανηλίκου) συνυπολογίζεται στην κρίση του δικαστηρίου.

Κληρικοί και μοναχοί

Απαγορεύεται να συνάψουν γάμο οι κληρικοί (διάκονοι, ιερείς, αρχιερείς) όπως επίσης και οι μοναχοί και μοναχές.

Επιστροφή στην Αρχική σελίδα